Το Μαυσωλείο της Αμφίπολης

Εκτός από τον τύμβο Καστά και την ελληνιστική οικία της Αμφίπολης του 2ου π.Χ. αιώνα, φαίνεται ότι στην ευρύτερη περιοχή της Αμφίπολης υπάρχουν πολλά σημαντικά ευρήματα της ελληνιστικής περιόδου, για κάποια από τα οποία δεν έχουμε ακούσει τίποτα μέχρι τώρα.

Αναρωτηθήκαμε τί ακριβώς βρέθηκε στην περιοχή όπου βρίσκονται οι βασιλικές τις Αμφίπολης και γιατί αυτή η περιοχή επελέχθη για την ανέγερση κάποιων από τους πρώτους χριστιανικούς ναούς. Ψάχνοντας τα ανασκαφικά δεδομένα της περιοχής των βασιλικών της Αμφίπολης βρήκαμε ενδιαφέροντα στοιχεία, κάποια εκ των οποίων θα παρουσιάσουμε σε επόμενα άρθρα.

Screenshot-11

Τοπογραφικός χάρτης με τις θέσεις και τον προσανατολισμό των Βασιλικών της Αμφίπολης

Στην περιοχή της Αμφίπολης όπου βρίσκεται η Βασιλική Β’, βρέθηκε κατά τις ανασκαφές του έτους 1964 ένα κτήριο των ελληνιστικών χρόνων (στο σημείο που σημειώνεται με το κόκκινο βελάκι), η ανασκαφή του οποίου περιγράφεται στο Έργον (1973) της Αρχαιολογικής Εταιρείας της Αθήνας.

amfipoli vasilikes

Αεροφωτογραφία της περιοχής από το Υπουργείο Πολιτισμού

Στην παρακάτω φωτογραφία βλέπουμε μια σχεδιαστική απεικόνιση του κτηρίου από τον ανασκαφέα:

mausoleum

Tο σχεδιάγραμμα του οικογενειακού μαυσωλείου

Στο δάπεδο του ελληνιστικού κτηρίου ανευρέθη ψηφιδωτό, το οποίο παριστάνει την αρπαγή της Ευρώπης από τον Δία, ο οποίος παριστάνεται με τη μορφή ταύρου. Το 1965 το ψηφιδωτό αποσπάστηκε από τον χώρο και μεταφέρθηκε στο μουσείο της Καβάλας. Κατά τις ανασκαφές του 1973 διευκρινίστηκε ότι η παράσταση του ψηφιδωτού δαπέδου αποτελούσε το κεντρικό θέμα ορθογωνίου χώρου διαστάσεων 2.60×9.34μ., ο οποίος χώρος ήταν καλυμένος με ψηφιδωτά που είχαν γεωμετρικά σχήματα.

Το ορθογώνιο κτίσμα κατέληγε στον νότιο τμήμα του σε ημικυκλική αψίδα χορδής 5.30μ. και βέλους 1.85μ. Το δάπεδο του τμήματος αυτού ήταν στρωμένο με τετράγωνα μικρά μαρμάρινα πλακίδια. Στην δυτική πλευρά του ορθογώνιου διαμερίσματος βρέθηκε δωμάτιο διαστάσεων 5.35×6.06μ., το οποίο είχε 2 θύρες, μία στον βόρειο και μία στον ανατολικό τοίχο.

ellinistiko ktirio

Εικόνα του χώρου των ανασκαφών

Στον νότιο τοίχο του δωματίου σχηματίζονται ορθογώνιοι και τετράγωνοι πίνακες (ταμπλάδες) από ισχυρό κονίαμα, οι οποίοι διακοσμούνται εσωτερικά με εγχάρακτα ρομβοειδή και τετράγωνα σχέδια. Είναι αξιοσημείωτο ότι παρόμοια μοτίβα με ρόμβους και άλλα γεωμετρικά σχήματα βλέπουμε και σε άλλα σημεία της Αμφίπολης όπως στον τύμβο Καστά, στην ελληνιστική οικία του 2ου π.Χ.και στον Μακεδονικό τάφο ΙΙΙ.

νότιος τοίχος

Τμήμα του τοίχου με τα εγχάρακτα γεωμετρικά σχήματα

Κατά την ανασκαφή αυτού του δωματίου βρέθηκαν πολλοί πήλινοι κεραμοί στρωτήρες και καλυπτήρες, πήλινοι λύχνοι με ανθεμωτή διακόσμηση, ένας λύχνος ο οποίος έφερε διακόσμηση με παράσταση λέοντος με ερωτιδέα καθήμενο στην ράχη του, πολλά λίθινα αγγεία και ένα χάλκινο αγαλματίδιο σατύρου, ύψους 0.055μ.

Στην ανατολική πλευρά του δωματίου αποκαλύφθηκε δωμάτιο πλάτους 2.55μ., του οποίου το πάτωμα ήταν διακοσμημένο με ψηφιδωτά σχέδια που περιβάλλονταν από διπλή ταινία. Στο ψηφιδωτό υπήρχαν τρία διάχωρα σε τετράγωνη μορφή διαστάσεων 0.30×0.30μ., εντός των οποίων απεικονίζονται κεφαλές τριών μορφών.

ellinistiki psifidoto

Οι τρεις μορφές του ψηφιδωτού- οι ‘ένοικοι’ του μαυσωλείου

Σύμφωνα με την περιγραφή του ανασκαφέα, στο 1ο τετράγωνο διάχωρο απεικονίζεται ώριμος άνδρας με άγριο βλέμμα και με μακρά ανεμιζόμενη κόμη και δύο κόκκινες ταινίες γύρω από το μέτωπό του σαν διάδημα, ο οποίος ίσως ήταν ο αρχηγός της περιοχής. Στο 2ο τετράγωνο διάχωρο απεικονίζεται ευτραφής νεαρά γυναίκα με μακρά ατημέλητη κόμη και διάδημα κυανού χρώματος, η οποία είναι πιθανώς η σύζυγος του πρώτου. Η τρίτη μορφή του ψηφιδωτού αφορά έναν νεαρό ευτραφή άνδρα με πλούσια κόμη.

Στην βόρεια πλευρά του δωματίου βρέθηκε κεραμοσκεπής τάφος, μέσα στον οποίο βρέθηκαν οστα και τέσσερις δακτύλιοι, ένας χάλκινος και τρεις αργυροί. Εντός του τάφου βρέθηκαν έπίσης επτά νομίσματα, τα οποία χρονολογήθηκαν μεταξύ του 187 και 31 π.Χ. κι έτσι φαίνεται ότι το κτήριο αποτέλεσε οικογενειακό μαυσωλείο του 2ου-1ου αιώνα π.Χ.

Από τα παραπάνω στοιχεία φαίνεται ότι η ταφή στο συγκεκριμένο κτίσμα-μαυσωλείο ήταν ιδιαίτερης σημασίας, αφού η τοποθεσία είναι στο κεντρικότερο σημείο της πόλης, εντός των τειχών της και εκτός νεκροταφείου.

Πηγή:
– Περιοδικό Έργον (1973) της Αρχαιολογικής Εταιρείας της Αθήνας.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s