Η κυκλική φθορά του ψηφιδωτού της Αμφίπολης

ψηφιδωτο 1

Όπως φαίνεται στην παραπάνω εικόνα, η κυκλική φθορά του ψηφιδωτού στο μνημείο της Αμφίπολης δεν είναι ακριβώς στο κέντρο του θαλάμου, αλλά δεν είναι και ιδιαίτερα μακριά από αυτό. Φαίνεται ωστόσο, σα να είναι περίπου στο κέντρο της παράστασης και πιο συγκεκριμένα ανάμεσα στις δύο αντρικές φιγούρες που απεικονίζονται.

Η βλάβη αυτή είναι ένας καλά περιγεγραμμένος κύκλος και δίνει την εντύπωση ότι στο κέντρο του θαλάμου και πριν την θύρα του ταφικού θαλάμου ενδέχεται να είχε τοποθετηθεί κυλινδρικός βωμός. Εικάζουμε πως αν όντως έγινε τέτοια τοποθέτηση, είναι μεταγενέστερη της κατασκευής του ταφικού μνημείου. Ο λόγος είναι πως ο αρχιτέκτονας του μνημείου δε θα σκόπευε να κρύψει μέρος του ψηφιδωτού με ενα βωμό. Επίσης, ακόμα και αν είχε τέτοια πρόθεση, θα περιμέναμε να είχε τοποθετήσει το βωμό με καλύτερη ακρίβεια στο κέντρο του έργου. Σύμφωνα με το Δελτίο τύπου του Υπουργείου Πολιτισμού, η διάμετρος της βλάβης του ψηφιδωτού είναι περίπου 80 εκατοστά.

ψηφιδ

ψηφιδωτο

Εικάζουμε επίσης, πως η βλάβη στο ψηφιδωτό ενδέχεται να έγινε απο το βάρος του μαρμάρινου βωμού. Η αφαίρεσή του είχε σαν αποτέλεσμα τα θραύσματα του ψηφιδωτού απο εκείνη την περιοχή να ανακατευτούν μετέπειτα με το υλικό της επίχωσης. Είναι αξιοσημείωτο, πως τμήματα βωμού δεν αναφέρονται στα ευρήματα των ανασκαφέων, κάτι που σημαίνει πως αυτός αφαιρέθηκε πριν την επίχωση. Το ερώτημα σε αυτή την περίπτωση είναι για ποιο λογο ο βωμός να αφαιρεθεί, ενώ αλλά τμήματα του μνημείου, πχ. τα κεφάλια των σφιγγών, να αποτεθούν στον τρίτο θάλαμο. Ίσως γιατί δεν ανήκε στον αρχικό τάφο όπως ήταν σχεδιασμένος, αλλά ήταν μεταγενέστερη προσθήκη.

βωμος

Ο κυλινδρικός βωμός που χρησιμοποιήθηκε σαν παράδειγμα για την παραπάνω φωτογραφία είναι αττικό έργο του πρώτου μισού του 2ου αι. μ.Χ., είναι κατασκευασμένος από πεντελικό μάρμαρο και βρέθηκε στη Θήβα (Καδμεία). Όπως φαίνεται φέρει οχτάφυλλο ρόδακα, καθώς και κάποια κοινά διακοσμητικά με τα κομμάτια της κλίνης που βρέθηκαν στον τάφο της Αμφίπολης. Παρόμοιοι βωμοί έχουν βρεθεί σε αρκετά σημεία της Ελλάδας.

vomos

Μερικά απο τα παραδείγματα κυκλικών βωμών που βρήκαμε στις αναζητήσεις μας είναι συγκεντρωμένα και στην παρακάτω εικόνα.

altars

Παρατηρώντας άλλα ψηφιδωτά της αρχαιότητας μπορεί κανείς να διαπιστώσει ότι κυκλικές βλάβες δεν ήταν σπάνιες και ότι εμφανίζονται κυρίως σε ψηφιδωτά που ήταν κατασκευασμένα σε λατρευτικούς χώρους, σε αντίθεση με ψηφιδωτά που έχουν διασωθεί από αρχαίες οικίες, στα οποία υπάρχουν  φθορές αλλά όχι κυκλικές.

Παρακάτω υπάρχουν κάποια ψηφιδωτά με παρόμοιες φθορές. Το γεγονός ότι αυτές οι βλάβες των ψηφιδωτών φαίνεται να έγιναν την Ρωμαική εποχή, θέτει έναν προβληματισμό για το ποια εποχή μπορεί να έγινε και η βλάβη στο ψηφιδωτό της Αμφίπολης.

οικια δελφινων δηλος

Οικία της Λίμνης, Δήλος, τέλος 2ου αι. π.Χ.

ονειρομαντειο Ταιναρου

Ονειρομανείο Ταινάρου

csm_Geschichte-mh-IMG_5198_0dd599ec5e

Ψηφιδωτό που βρίσκεται στον ιερό χώρο του Ασκληπιείου Λέντα στο νομό Ηρακλείου στην Κρήτη. Βρίσκεται στην Αρχαία Λεβήν – από το Φοινικικό Λάβι που σημαίνει λιοντάρι. Η λέξη λέοντας επικράτησε σαν Λέντας – στην περιοχή υπήρχε ένα πέτρινο λιοντάρι λαξευμένο σε βράχο καθώς και ο λόφος του λιονταριού όπου ίχνη αρχαίου πολιτισμού προέρχονται ακόμα και από τη νεολιθική περίοδο. Στην περιοχή βρέθηκαν ερείπια από κυκλικούς θολωτούς τάφους της πρώιμης Μινωικής περιόδου. Η περιοχή είχε Ασκληπιείο όπου εκεί λατρευόταν ο θεός Ασκληπιός και η κόρη του Υγεία από τον 4ο αι.π.Χ. Το ασκληπιείο ήταν τόσο φημισμένο που το επισκεπτόντουσαν ασθενέις από τη Λιβύη. Ρωμαίοι επισκέπτονταν επίσης τον ναό, τον οποίο προσάρμοσαν στην Ρωμαική αρχιτεκτονική κατά τον 3ο και 4ο μ.Χ. αιώνα. Πάνω στο ψηφιδωτό του ναού φαίνεται να ήταν τοποθετημένος αρχικά τετράγωνος ρωμαικός βωμός και αργότερα κυλινδρικός. Από το Ασκληπιείο σώζονται δύο κολώνες, το βάθρο του αγάλματος του Ασκληπιού και ο βωμός. Υπήρχαν δύο τουλάχιστον αγάλματα στο ναό, του Ασκληπιού και της Υγείας, τα οποία οι κάτοικοι του οικισμού τα έσπασαν κατά τα τελευταία χρόνια αναζητώντας μέσα τους χρυσό.

(πηγές: http://exploringcrete.blogspot.gr/2014_10_01_archive.html ,  http://www.lentas.gr/istoria.html)

Σαμη κεφαλληνιας

Σάμη Κεφαλληνίας

FotoFlexer_Photo2

Σκάλα Κεφαλληνίας, 2ος αι. μ.Χ.

θεσσαλονικη

Βαλανείο Θεσσαλονίκης, 2ος αι. π.Χ.

κυπρος, 5ος μ.Χ.

Κύπρος, 5ος αι. μ.Χ.

λακωνια 2ος μ.Χ.

Λακωνία, 2ος αι. μ.Χ.

Πλωτινόπολη, Εβρος

Πλωτινόπολη, Έβρος

αγ. Κωνσταντινος, ρωμαικο

Άγιος Κωνσταντίνος, Ρωμαική εποχή

southern turkey

Νότια Τουρκία

israel 4ος-6ος

Ισραήλ 4ος-6ος αι. μΧ.

A view of a mosaic in the archaeological site where an ancient church was found in Hirbet Madras, central Israel, Wednesday, Feb. 2, 2011. Israeli archaeologists say they have uncovered a 1,500-year-old church, including an unusually well-preserved mosaic floor with images of lions, foxes, fish and peacocks. According to Amir Ganor of the IAA (Israel Antiquities Authority) the church in the hills southwest of Jerusalem was active between the fifth and seventh centuries A.D. (AP Photo/Ariel Schalit)

Ισραήλ 2ος αι. μ.Χ.

israel 6os

Ισραήλ 6ος αι. μ.Χ.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s